Fizik – Hal Değiştirme – Konu Anlatım

Bir maddenin katı, sıvı ve gaz halleri arasında geçişler yapmasına hal  değiştirme denir.

hal-degistirme

Erime: Bir maddenin katı halden sıvı hale  geçmesine erime,  erimenin meydana geldiği sıcaklığa erime sıcaklığı denir.

Donma:   Bir maddenin sıvı halden katı hale geçmesine donma, donmanın meydana  geldiği  sıcaklığa donma sıcaklığı denir.

Kaynama: Bir maddenin  sıvı halden  gaz hale geçmesine kaynama, kaynamanın meydana geldiği sıcaklığa kaynama   sıcaklığı denir. Kaynama ile buharlaşma aynı şey değildir. Buharlaşma  her  sıcaklıkta olurken kaynama belirli bir sıcaklıkta olur. Kaynama  buharlaşmanın en  yoğun olduğu andır.

Yoğunlaşma: Bir maddenin gaz halden  sıvı hale  geçmesine yoğunlaşma, yoğunlaşmanın meydana geldiği sıcaklığa yoğunlaşma   sıcaklığı denir.

Süblimleşme: bir katının sıvı hale  geçmeden gaz  hale geçmesine süblimleşme denir. Naftalin ve tuvaletlerde kullanılan  katı koku  gidericiler buna örnektir.
Hal değiştirme ısısı(L): 1gram maddeyi bir  halden başka bir  hale geçirmek için ona verilmesi veya ondan alınması gereken ısıdır.

Eğer   madde eriyorsa erime ısısı(Le), kaynıyorsa kaynama  ısısı(Lk) adını alır.

Özısı(c): 1 maddenin  1gramının  sıcaklığını 1°C değiştirmek için ona verilmesi veya ondan alınması  gereken  ısıdır.

Hal değişimi sırasında erime ve kaynama noktalarında bir  süre  sıcaklık değişmez alınan ısı moleküllerin arasındaki bağları çözmek için   harcanır. Bu noktalarda harcanan enerji aşağıdaki gibi hesaplanır.

Q  =  m.L

Q = ısı
m = kütle
L = Bu harlaşma yada erime erime  ısı.

Hal değişiminde yukarıda anlatılan süre dışında harcanan ısı   enerjisi miktarı aşağıdaki formül ile hesaplanır.
Q=m.c.Δt

Q = ısı
m = kütle
c = öz  ısı
Δt= sıcaklık değişimi

hal-degistirme-2

Hal Değiştirme İle İlgili Özellikler:

  1.  Hal  değiştirme süresince sıcaklık sabit kalır.
  1. Bir madde  için  ;

erime sıcaklığı=donma sıcaklığı

kaynama sıcaklığı=yoğunlaşma  sıcaklığı

erime ısısı=donma ısısı

kaynama ısısı=yoğunlaşma  ısısı’dır.

  1. Her maddenin belirli bir basınç altında  belirli bir  erime noktası vardır. Erime sırasında hacmi artan maddeler de donma  noktası  basıncın artmasıyla artar. Erime sırasında hacmi azalan maddelerin donma  noktası  basıncın artmasıyla azalır, yani daha düşük sıcaklıklarda donar. Buzun  üzerine  basıldığında 0°C den daha düşük sıcaklıklarda da erimesi buna  örnektir.
  1. Her sıvının belirli bir basınç altında  belirli bir  kaynama noktası vardır. Basınç azaldıkça kaynama noktası düşer. Çünkü  kaynama  buhar basıncı ile dış ortam basıncın eşitlendiği anda başlar. Yükseklere   çıkıldıkça atmosfer basıncı azaldığından kaynama noktası düşer.
  1.   Isı çoğaldıkça buharlaşma kolaylaşır.
  1. Hava akımı  buharlaşmayı  kolaylaştırır.
  1. Sıvı yüzeyi genişledikçe buharlaşma  kolaylaşır.
  1. Basınç azaldıkça buharlaşma  kolaylaşır.
  1. Erime, donma, kaynama, yoğunlaşma  sıcaklıkları,  özısı, hal değiştirme ısıları maddenin ayırt edici özelliklerindendir.

Yorum Bırak...